Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những tấm gương thanh niên sống có lý tưởng, nhiệt huyết, vẫn tồn tại một thực trạng đáng lo ngại: lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ. Lối sống này không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân họ mà còn gây ra những hệ lụy cho gia đình và toàn xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm được hiểu là thái độ thờ ơ, ỷ lại, thiếu tự giác và không làm tròn bổn phận của mình. Đó là sự vô tâm, cẩu thả trong công việc, học tập, hay trong các mối quan hệ. Những người này thường có tâm lý "mặc kệ", "không phải việc của mình", và trốn tránh trách nhiệm khi gặp sai sót, không bao giờ nhận lỗi hoặc sửa sai.

Lối sống này len lỏi vào nhiều khía cạnh trong đời sống của giới trẻ. Trong học tập và công việc, biểu hiện rõ nhất là sự chây ỳ, làm việc qua loa, thiếu nghiêm túc, không cố gắng nỗ lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao, hoặc đùn đẩy công việc cho người khác. Trong gia đình, một số bạn trẻ thờ ơ với bổn phận làm con, xem gia đình như nơi để dựa dẫm một chiều, thậm chí trốn tránh nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ khi về già.

Trong xã hội, thói vô trách nhiệm còn thể hiện qua sự ích kỷ, chỉ coi trọng lợi ích cá nhân, thiếu bản lĩnh trước khó khăn. Họ có thể bàng quan trước những vấn đề chung, thiếu sự đồng cảm với đau khổ, khó khăn của người khác, hoặc nhận thức lệch lạc khi cho rằng cư xử tử tế là "bao đồng".

Thói vô trách nhiệm không chỉ làm tha hóa nhân cách con người, khiến họ mất đi những giá trị đạo đức làm người mà còn ảnh hưởng lớn đến những người xung quanh và sự phát triển chung của xã hội. Người sống vô trách nhiệm khó có được sự tin tưởng, tín nhiệm từ người khác, làm việc gì cũng khó thành công. Hậu quả lớn hơn là làm chậm sự tiến bộ của xã hội và gây ra những thất thoát, lãng phí.

Lối sống vô trách nhiệm là một căn bệnh cần được đẩy lùi khỏi giới trẻ. Mỗi thanh niên cần ý thức được rằng, cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta sống có trách nhiệm với chính mình, gia đình và xã hội, góp phần xây dựng đất nước ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Bài thơ được viết theo thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2. Đối tượng trào phúng trong bài thơ là ai?
Đối tượng trào phúng trong bài thơ chính là bản thân tác giả (Nguyễn Khuyến tự trào mình).

Câu 3. Từ “làng nhàng” trong bài thơ có nghĩa là gì? Từ này góp phần thể hiện thái độ, cảm xúc gì của tác giả?

• Ý nghĩa: "Làng nhàng" có nghĩa là ở mức độ trung bình, bình thường, không có gì nổi bật, không giàu không nghèo, không tài cán gì đặc biệt.
• Thái độ, cảm xúc: Từ này thể hiện thái độ tự giễu cợt, khiêm tốn, coi thường danh vọng và sự tầm thường của bản thân trong mắt thế nhân, đồng thời bộc lộ nỗi chán chường, bất mãn với thời thế.

Câu 4. Chỉ ra nghệ thuật trào phúng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó. Cờ đương dở cuộc không còn nước, Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.

• Nghệ thuật trào phúng: Tác giả sử dụng biện pháp ẩn dụ và so sánh (so sánh cuộc đời, sự nghiệp của mình với ván cờ dang dở và cuộc chơi bạc chưa tàn), kết hợp với việc sử dụng từ ngữ bình dân, đời thường ("chạy làng", "hết nước").
• Tác dụng:
• • Tạo ra tiếng cười hài hước, dí dỏm nhưng chua chát.
  • Giúp tác giả tự phủ nhận khả năng, tài năng của mình một cách khéo léo.
  • Thể hiện sự bế tắc, bất lực của người trí thức trước hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ, khi muốn làm điều gì đó giúp dân giúp nước nhưng không thành.

Câu 5. Em hiểu thế nào về hai câu thơ sau? Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ, Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng.
Hai câu thơ này bộc lộ sự mâu thuẫn đầy chua xót và cảm giác "ngán ngẩm" của tác giả:

• Tác giả tự nhận thấy mình là người tầm thường, vô dụng ("làng nhàng", "gàn bát sách", "chạy làng").
• Thế nhưng, trớ trêu thay, ông lại từng đỗ đạt cao (Đạt Tam nguyên: Cả ba kì thi đều đỗ đầu), được ghi danh trên bia tiến sĩ ("bia xanh") và có danh tiếng ("bảng vàng").
• Câu thơ thể hiện thái độ xem nhẹ danh vọng, bằng cấp phù phiếm, đồng thời là lời tự trách mình đã không làm được gì to tát xứng đáng với những vinh dự đó.

Câu 6. Từ nội dung, thông điệp của bài thơ, theo em, giới trẻ ngày nay cần làm gì để cống hiến, xây dựng quê hương đất nước?
Bài thơ gửi gắm thông điệp về giá trị thực chất của con người không nằm ở danh vọng, bằng cấp mà ở hành động và sự cống hiến thực sự. Từ đó, giới trẻ ngày nay cần:

• Học tập và rèn luyện không ngừng: Trau dồi kiến thức, kỹ năng để có năng lực thực sự, không chạy theo bằng cấp ảo.
• Sống có lý tưởng và trách nhiệm: Xác định mục tiêu rõ ràng, không sống "làng nhàng", vô bổ.
• Hành động cụ thể: Biến kiến thức thành hành động thiết thực, tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế, xã hội, bảo vệ môi trường, hoặc các hoạt động tình nguyện.
• Giữ gìn đạo đức, lối sống giản dị: Tránh xa các thói hư tật xấu, lối sống hưởng thụ, phù phiếm; biết coi trọng giá trị cốt lõi thay vì hư danh.

Cách làm quà sinh nhật từ bìa hoặc vỏ can nhựa (Làm hộp quà trái tim từ bìa cứng)

1. Chuẩn bị:
Bìa cứng , kéo, keo, màu vẽ, ruy băng trang trí.

2. Tạo hình:

• Với vỏ can: cắt phần dưới làm chậu, bo miệng cho đẹp.
• Với bìa: cắt 2 hình trái tim giống nhau để làm đáy và nắp.

3. Lắp sản phẩm:

• Can: sơn nền rồi vẽ họa tiết.
• Bìa: dán thành hộp quanh trái tim, rồi làm nắp giống vậy nhưng thấp hơn.

4. Trang trí:
Tô màu pastel, dán nơ, viết lời chúc dễ thương.

5. Hoàn thiện:
Cho hoa nhỏ hoặc quà vào

Để làm một món quà sinh nhật từ vỏ can nhựa, trước hết em chọn một chiếc can nhựa đã dùng, rửa sạch và lau khô. Em dùng bút vẽ đường cắt quanh thân can rồi nhờ người lớn cắt giúp cho bằng phẳng, vừa chiều cao ống đựng bút. Sau đó em bọc quanh chiếc can bằng giấy màu hoặc bìa cứng, dán thật phẳng để che phần nhựa. Em trang trí thêm hình vẽ, dán sticker, buộc một chiếc nơ nhỏ và viết lời chúc sinh nhật lên mặt ngoài. Khi hoàn thành, em sẽ có một chiếc ống cắm bút xinh xắn, vừa đẹp mắt vừa ý nghĩa vì được làm từ đồ tái chế.