Bài thơ “Chợ quê” của Nguyễn Đức Mậu gợi lên một bức tranh làng quê mộc mạc, giản dị mà thấm đẫm tình người. Chợ hiện ra bên bờ đê quen thuộc, nơi con người lam lũ đội nắng, mặc mưa để mưu sinh. Những mặt hàng được bán ở chợ đều rất bình dị: rau dưa, lá trầu, chuối chín, thúng khoai, đàn gà con… Tất cả phản ánh cuộc sống nghèo khó nhưng chân thực của người dân quê. Hình ảnh “mẹ già áo vá chắt bòn từng xu” khiến người đọc không khỏi xót xa, thương cho sự vất vả, tằn tiện của người mẹ quê. Đặc biệt, hình ảnh bác xẩm mù lần theo dấu gậy, cất tiếng hát ru não lòng càng làm nổi bật nỗi cơ cực, buồn thương của cuộc đời. Qua bài thơ, tác giả bày tỏ sự cảm thông sâu sắc và tình yêu tha thiết đối với quê hương, con người lao động nghèo.

Câu 2. Bài văn kể lại một kỉ niệm sâu sắc với người thân trong gia đình

Trong cuộc đời em, kỉ niệm sâu sắc nhất là lần em bị ốm nặng và được mẹ chăm sóc tận tình. Hôm đó, em sốt cao và mệt lả, không thể tự làm được việc gì. Mẹ lo lắng suốt đêm, hết lau người, đút cháo lại đo nhiệt độ cho em. Dù rất mệt sau một ngày làm việc, mẹ vẫn ngồi bên giường, thức trắng để canh giấc ngủ cho em. Khi em tỉnh dậy, nhìn thấy ánh mắt thâm quầng nhưng đầy yêu thương của mẹ, em vô cùng xúc động. Chính khoảnh khắc ấy khiến em hiểu hơn sự hi sinh thầm lặng của mẹ dành cho con. Kỉ niệm đó đã dạy em biết yêu thương, trân trọng gia đình và tự nhủ phải cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng cha mẹ.

Câu 1.
Văn bản “Buổi đầu tiên học trường Yên Phụ” được kể theo ngôi thứ nhất, người kể xưng là “tôi”.

Câu 2.
Trước khi vào học Trường Yên Phụ, nhân vật “tôi” được học ở nhà. Cha dạy chữ Nho và chữ Quốc ngữ cùng với một số anh em họ; sau đó cha nhờ một thầy kí có bằng Tiểu học Pháp – Việt dạy chữ Tây. Điều đó cho thấy “tôi” được gia đình quan tâm học hành từ sớm, có nền tảng học tập khá tốt.

Câu 3.
Bài Tựa cuốn “Thế hệ ngày mai” viết về buổi học đầu tiên của tác giả và buổi học đầu tiên của con tác giả hơn hai chục năm sau.
Chi tiết “hai thế hệ một tấm lòng, một tinh thần” khẳng định giá trị sự yêu thương, chăm lo cho con cái trong việc học tập được gìn giữ và tiếp nối qua các thế hệ, thể hiện truyền thống tốt đẹp của gia đình.

Câu 4.
Người cha hiện lên là người yêu thương con, chu đáo, có trách nhiệm và rất coi trọng việc học tập của con.
Những chi tiết thể hiện phẩm chất đó là: dậy sớm chuẩn bị cặp sách, bút mực cho con; thuê xe kéo đưa con đi học; đích thân dẫn con chào thầy và gởi gắm việc học; ngày đầu còn đưa đón con cả sáng lẫn chiều.

Câu 5.
Từ câu chuyện buổi đầu đi học của nhân vật “tôi”, em nhận thấy cha mẹ có trách nhiệm rất lớn đối với việc học tập của con cái. Cha mẹ không chỉ lo điều kiện vật chất mà còn cần quan tâm, đồng hành và động viên tinh thần cho con. Sự chăm sóc, yêu thương đúng cách sẽ giúp con có động lực học tập và trưởng thành tốt hơn. Việc học của con luôn là nền tảng cho tương lai và cần được cha mẹ đặt lên hàng đầu.

Quê em ở Hải Phòng, và em đã được tham gia lễ hội chọi trâu Đồ Sơn – một sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc diễn ra vào ngày 9 tháng 8 âm lịch hàng năm tại quận Đồ Sơn. Năm ngoái, em cùng gia đình đến sân chọi từ sớm, không khí thật sôi động với hàng vạn người reo hò, tiếng trống hội vang vọng và cờ phướn tung bay.Sau phần lễ rước thần trang nghiêm là các trận chọi gay cấn, những "ông trâu" lực lưỡng húc nhau quyết liệt giữa bụi bay mù mịt, thể hiện tinh thần thượng võ của người dân miền biển.Em rất ấn tượng với sự đoàn kết, hào hứng của mọi người và hy vọng lễ hội sẽ mãi được giữ gìn như một nét đẹp văn hóa của quê hương.

Trong đoạn thơ "Mẹ ốm", em rút ra bài học rằng chúng ta phải biết yêu thương, kính trọng và quan tâm đến cha mẹ của mình, nhất là khi cha mẹ của chúng ta mệt mỏi hoặc ốm đau. Người con phải sống hiếu thảo, biết sẻ chia và chăm sóc mẹ bằng những hành động nhỏ nhưng chân thành vì mẹ đã chịu nhiều gian khổ và vất vả cả đời để nuôi con. Đoạn thơ cũng nhắc nhở em phải trân trọng tình làng nghĩa xóm và sống cuộc sống với tình người yêu thương.

Hai câu thơ, "Cả đời đi gió đi sương / Bây giờ mẹ lại lần giường tập đi", đều sử dụng hình ảnh "đi gió đi sương" của tác giả." Hình ảnh này mô tả cuộc đời lao động khó khăn, nhiều thách thức và sự hy sinh của người mẹ. Biện pháp ẩn dụ giúp làm nổi bật những khó khăn và tần tảo mà mẹ phải trải qua trong suốt cuộc đời của cô ấy đồng thời gợi lên tình cảm thương yêu và lòng biết ơn sâu sắc của con cái dành cho mẹ.

Tuổi thơ của em là những tháng ngày giản dị nhưng đầy ắp kỷ niệm. Trong những kỷ niệm ấy, có một người bạn thân tên Thức – người đã gắn bó với em suốt một quãng thời gian dài và để lại trong em nhiều cảm xúc khó quên, dù giờ đây em không còn có thể tìm lại người bạn ấy nữa.

Em và Thức quen nhau từ khi còn nhỏ. Chúng em thường cùng nhau chơi đùa, đặc biệt là những buổi chiều đá bóng trên sân. Khi đó, mọi niềm vui đều rất đơn giản: chỉ cần có một quả bóng và một người bạn thân là đủ để cả buổi chiều trôi qua thật nhanh. Em từng nghĩ rằng tình bạn ấy sẽ luôn tồn tại, bởi tuổi thơ lúc đó dường như chưa bao giờ biết đến chia xa.

Nhưng một kỷ niệm đã khiến em nhớ mãi không quên. Một lần, khi em đang chơi bóng cùng Thức và một người bạn mới của bạn tên là Đức, trong lúc mải mê chạy theo trái bóng, em bất ngờ bị đá bóng trúng thẳng vào mặt. Máu mũi em chảy ra rất nhiều, khiến em vừa đau vừa sợ. Vì tình trạng khá nghiêm trọng, em đã phải được đưa đi bệnh viện. Đó là lần đầu tiên em cảm nhận rõ nỗi hoảng loạn của bản thân, nhưng cũng là lần em thấy được sự lo lắng hiện rõ trên gương mặt của Thức. Khoảnh khắc ấy đã in sâu trong ký ức của em cho đến tận bây giờ.

Sau lần đó, vì những thay đổi trong cuộc sống, em và Thức dần không còn gặp lại nhau nữa. Không có một lời chia tay rõ ràng, tình bạn ấy cứ thế lặng lẽ trôi qua. Đến khi em nhận ra, thì người bạn thân năm xưa đã trở thành một phần ký ức của tuổi thơ, không thể tìm lại được.

Giờ đây, khi nhớ về Thức, em không còn buồn nhiều như trước, mà chỉ thấy trong lòng một chút tiếc nuối. Dù không còn gặp lại người bạn thân thời thơ ấu, em vẫn luôn trân trọng những kỷ niệm đã từng có. Bởi chính những kỷ niệm ấy đã góp phần tạo nên một tuổi thơ hồn nhiên, trong sáng và không thể nào quên trong lòng em.

Từ truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh, em rút ra nhiều bài học ý nghĩa. Truyện thể hiện ước mơ của con người trong việc chinh phục và chế ngự thiên nhiên, đặc biệt là nạn lũ lụt hằng năm. Qua hình ảnh Sơn Tinh, truyện ca ngợi trí tuệ, sức mạnh và sự kiên trì của con người trước những thử thách. Đồng thời, truyện cũng nhắc nhở con người cần đoàn kết, chủ động phòng chống thiên tai và biết sống hài hòa với thiên nhiên để bảo vệ cuộc sống của mình.