I. Mở bài

Giới thiệu tác giả Thạch Lam:

Nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945

Văn phong nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chất nhân văn

Giới thiệu tác phẩm “Gió lạnh đầu mùa”:

Truyện ngắn giàu cảm xúc

Thể hiện tình yêu thương con người, đặc biệt là lòng nhân ái của trẻ thơ

Nêu vấn đề cần phân tích:

→ Giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện qua câu chuyện về tình người trong những ngày đầu đông.

II. Thân bài

1. Bối cảnh truyện và tình huống truyện

Không gian, thời gian:

Những ngày đầu mùa đông, gió lạnh tràn về

Không khí se lạnh, buồn man mác

Tình huống truyện:

Hai chị em Sơn và Lan gặp Hiên – một đứa trẻ nghèo, mặc áo mỏng giữa trời lạnh

Từ đó nảy sinh hành động cho áo → làm nổi bật chủ đề nhân ái

2. Nhân vật Sơn – tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương

Sơn là cậu bé nhà khá giả, được chăm sóc đầy đủ

Khi thấy Hiên:

Thương cảm trước hoàn cảnh nghèo khó

Nhận ra sự thiếu thốn của bạn

Hành động:

Lấy áo bông của mình cho Hiên

Không suy tính thiệt hơn → xuất phát từ tấm lòng chân thành

→ Sơn tiêu biểu cho lòng nhân ái trong sáng của trẻ thơ

3. Nhân vật Lan – dịu dàng, giàu lòng trắc ẩn

Là chị gái của Sơn, tính cách:

Nhẹ nhàng, hiểu chuyện

Đồng cảm với nỗi khổ của người khác

Khi biết Sơn cho áo:

Không trách mắng

Âm thầm ủng hộ hành động của em

→ Lan góp phần làm nổi bật tình cảm gia đình và lòng thương người

4. Nhân vật Hiên – hình ảnh trẻ em nghèo đáng thương

Hoàn cảnh:

Gia đình nghèo

Mặc áo rách, phong phanh trong gió lạnh

Hình ảnh Hiên:

Gợi sự xót xa, thương cảm

Là đối tượng để tình người được bộc lộ

→ Hiên làm nổi bật sự chênh lệch giàu – nghèo trong xã hội cũ

5. Giá trị nhân văn của tác phẩm

Ca ngợi:

Lòng nhân ái

Sự sẻ chia giữa con người với con người

Thể hiện:

Tình thương xuất phát từ những điều giản dị

Trẻ em cũng có thể có tấm lòng cao đẹp

Gửi gắm thông điệp:

→ Hãy biết yêu thương, giúp đỡ người khác, nhất là những người kém may mắn hơn mình.

6. Nghệ thuật đặc sắc

Lối viết nhẹ nhàng, tinh tế, không có cao trào kịch tính

Miêu tả tâm lý nhân vật tự nhiên, chân thực

Hình ảnh gió lạnh đầu mùa mang ý nghĩa:

Vừa tả thực

Vừa gợi cảm xúc, làm nền cho tình người tỏa sáng

III. Kết bài

Khẳng định lại giá trị của truyện “Gió lạnh đầu mùa”:

Một truyện ngắn giàu tính nhân văn

Để lại ấn tượng sâu sắc về tình thương con người

Liên hệ bản thân:

Cần biết sống yêu thương

Chia sẻ với những người xung quanh trong cuộc sống hằng ngày