Thực hành tiếng Việt (mở rộng thành phần chính và ....
Khoá học Lớp 7 Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo Thực hành tiếng Việt Thực hành tiếng Việt (mở rộng thành phần chính và ....
Quay lại giao diện cũ Quay lại giao diện cũ Đăng nhập

Thực hành tiếng Việt (mở rộng thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ, biện pháp tu từ nhân hóa, so sánh)

1. So sánh các cặp câu dưới đây và nhận xét về tác dụng của việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ của câu bằng cụm từ.

* Cặp câu a1 và a2:

a1. Đan-kô đưa mắt nhìn thảo nguyên bao la trước mặt, sung sướng nhìn khoảng đất tự do và bật lên tiếng cười tự hào.

a2. Chàng Đan-kô can trường và kiêu hãnh đưa mắt nhìn thảo nguyên bao la trước mặt, sung sướng nhìn khoảng đất tự do và bật lên tiếng cười tự hào.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)​

Chủ ngữ trong câu a1 Chủ ngữ trong câu a2 So sánh sự khác nhau 
Đan-kô Chàng Đan-kô can trường và kiêu hãnh

Chủ ngữ trong câu a1 là một từ.

Chủ ngữ trong câu a2 là một cụm danh từ.

* Cặp câu b1 và b2:

b1. Đến cửa sổ, cô dừng lại một giây rồi từ từ thổi hơi mát vào người bà.

b2. Đến cửa sổ nhỏ nhà Đào, cô dừng lại một giây rồi từ từ thổi hơi mát vào giường bà. 

(Xuân Quỳnh, Cô gió mất tên) 

 

So sánh sự khác nhau giữa trạng ngữ trong câu b1 và b2.

Trạng ngữ trong câu b1 Trạng ngữ trong câu b2 So sánh sự khác nhau giữa trạng ngữ trong câu b1 và b2
Đến cửa sổ Đến cửa sổ nhỏ nhà Đào

Trạng ngữ trong câu b1 là một

  1. cụm danh từ phức tạp
  2. cụm động từ phức tạp
  3. cụm danh từ đơn giản
  4. cụm động từ đơn giản
.

Trạng ngữ trong câu b2 là một

  1. cụm danh từ phức tạp
  2. cụm động từ phức tạp
  3. cụm động từ đơn giản
  4. cụm danh từ đơn giản
hơn
  1. cụm danh từ
  2. cụm động từ
làm trạng ngữ trong câu b1.

* Cặp câu c1 và c2:

c1. Họ dừng lại và giữa tiếng gầm gào, trong bóng tối, những con người ấy bắt đầu kết tội Đan-kô. 

c2. Họ dừng lại và giữa tiếng gầm gào đắc thắng của rừng rú, trong bóng tối run rẩy, những con người mệt mỏi và dữ tợn ấy bắt đầu kết tội Đan-kô. 

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

 

So sánh sự khác nhau giữa chủ ngữ và trạng ngữ trong câu c1 và c2.

Chủ ngữ và trạng ngữ trong câu c1 Chủ ngữ và trạng ngữ trong câu c2 Sự khác nhau giữa chủ ngữ và trạng ngữ trong câu c1 và c2
Chủ ngữ những con người ấy những con người mệt mỏi và dữ tợn ấy Chủ ngữ trong vế câu thứ hai của câu c2 có cấu tạo
  1. giống như
  2. phức tạp hơn
  3. đơn giản hơn
cụm từ làm chủ ngữ vế thứ hai trong câu c1.
Trạng ngữ giữa tiếng gầm gào, trong bóng tối giữa tiếng gầm gào đắc thắng của rừng rú, trong bóng tối run rẩy Hai trạng ngữ của vế câu thứ hai trong câu c2 đều có cấu tạo
  1. phức tạp hơn
  2. giống như
  3. đơn giản hơn
hai trạng ngữ của vế câu thứ hai trong câu c1.

* Cặp câu d1 và d2:

d1. Họ đang nhìn xuống một thung lũng. 

d2. Họ đang nhìn xuống một thung lũng rất đẹp với những đồng cỏ xanh rờn hai bên. 

(Rô-a Đan, Xưởng Sô-cô-la) 

 

So sánh sự khác nhau giữa vị ngữ trong câu d1 và d2.

Vị ngữ trong câu d1 Vị ngữ trong câu d2 Sự khác nhau giữa vị ngữ trong câu d1 và d2
đang nhìn xuống một thung lũng đang nhìn xuống một thung lũng rất đẹp với những đồng cỏ xanh rờn hai bên

Vị ngữ trong câu d1 là một

  1. cụm động từ đơn giản
  2. cụm động từ phức tạp
  3. cụm tính từ phức tạp
  4. cụm tính từ đơn giản
.

Vị ngữ trong câu d2 là một

  1. cụm tính từ
  2. cụm động từ
có cấu tạo
  1. đơn giản hơn
  2. giống như
  3. phức tạp hơn
cụm
  1. tính từ
  2. động từ
làm vị ngữ trong câu d1.

* Cặp câu đ1 và đ2:

đ1. Chợt cô nghĩ đến chú ong lạc đường.

đ2. Chợt cô nghĩ đến chú ong lạc đường mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa, khi cô vào trong nhà.

(Xuân Quỳnh, Cô gió mất tên) 

So sánh sự khác nhau giữa vị ngữ trong câu đ1 và đ2.

Vị ngữ trong câu đ1 Vị ngữ trong câu đ2 So sánh sự khác nhau giữa vị ngữ trong câu đ1 và đ2
nghĩ đến chú ong lạc đường nghĩ đến chú ong lạc đường mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa, khi cô vào trong nhà

Vị ngữ trong câu đ1 là một

  1. cụm tính từ phức tạp
  2. cụm động từ phức tạp
  3. cụm tính từ đơn giản
  4. cụm động từ đơn giản
.

Vị ngữ trong câu đ2 là một

  1. cụm động từ có cấu tạo phức tạp
  2. cụm tính từ có cấu tạo đơn giản
  3. cụm động từ có cấu tạo đơn giản
  4. cụm tính từ có cấu tạo phức tạp
hơn
  1. cụm tính từ
  2. cụm động từ
làm vị ngữ trong câu đ1.

=> Tác dụng: Việc mở rộng các thành phần chính và trạng ngữ bằng cụm từ có tác dụng làm cho việc miêu tả chi tiết, rõ ràng hơn.

2. Xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ (nếu có) trong các câu sau.

Xác định chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ (nếu có)

Nếu chúng bỏ bớt các cụm từ “khổng lồ” ở câu a, “dưới ngọn đuốc của lòng thương yêu vĩ đại đối với mọi người” ở câu b, “phụt ra từ bộ ngực bị xé rách của Đan-kô” ở câu c thì ý nghĩa của các câu trên sẽ thay đổi như thế nào?

Sẽ không còn chân thực như trước.
Sẽ không còn chi tiết, cụ thể, giàu hình ảnh như trước.
Sẽ không còn mang tính khái quát như trước.
Sẽ không còn giàu màu sắc kì ảo như trước.

3. Mở rộng các thành phần được gạch chân trong các câu sau bằng cụm từ, sau đó so sánh để làm rõ sự khác biệt về nghĩa giữa câu vừa mở rộng với câu trước khi mở rộng.

a. Trời mưa.

b. Chú mèo đang nằm ngủ ngon lành.

c. Dưới ánh trăng, cảnh vật trông thật đẹp.

 

Mở rộng các thành phần được gạch chân trong các câu trên bằng cụm từ, sau đó so sánh để làm rõ sự khác biệt về nghĩa giữa câu vừa mở rộng với câu trước khi mở rộng.

Câu Thành phần được mở rộng Câu sau khi được mở rộng Sự khác nhau về nghĩa trước - sau khi mở rộng
a
  1. Chủ ngữ
  2. Trạng ngữ
  3. Vị ngữ
 Trời mưa
  1. như trút nước
  2. như đổ lửa
  3. như lửa đốt
.		 Câu sau khi mở rộng vị ngữ thể hiện rõ trạng thái của cơn mưa.
b
  1. Vị ngữ
  2. Trạng ngữ
  3. Chủ ngữ
 Chú mèo
  1. poodle
  2. tam thể
  3. cỏ
đang nằm ngủ ngon lành.		 Câu sau khi mở rộng chủ ngữ thể hiện rõ đặc điểm của chú mèo.
c
  1. Vị ngữ
  2. Trạng ngữ
  3. Chủ ngữ
 Dưới ánh trăng
  1. rằm
  2. trưa hè
  3. trời mưa
, cảnh vật trông thật đẹp.		 Câu sau khi mở rộng trạng ngữ thể hiện rõ hơn hoàn cảnh đêm trăng.

4.  Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu sau.

 

Câu sau sử dụng biện pháp tu từ gì?

a. Trước ánh sáng của trái tim Đan-kô, bóng tối tan tác và run lẩy bẩy, nhào xuống cái mõm hôi thối của đầm lầy nơi rừng sâu núi thẳm.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Hoán dụ.
Điệp ngữ.
So sánh.
Nhân hóa.

Biện pháp tu từ trong câu sau có tác dụng gì? (Chọn 2 đáp án)

a. Trước ánh sáng của trái tim Đan-kô, bóng tối tan tác và run lẩy bẩy, nhào xuống cái mõm hôi thối của đầm lầy nơi rừng sâu núi thẳm.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Tăng sức biểu cảm cho diễn đạt.
Làm cho thiên nhiên trở nên sinh động.
Nhấn mạnh nỗi sợ hãi của tác giả trước thiên nhiên.
Tô đậm vẻ đẹp diệu kì của thiên nhiên.

Câu sau sử dụng biện pháp tu từ gì?

b. Cây cối được ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng, nom như những vật sống, đang dang rộng những cánh tay dài ngoằn ngoèo, đan thành một mạng lưới dày xung quanh đoàn người, cố ngăn chặn họ.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Ẩn dụ.
So sánh.
Nói giảm nói tránh.
Điệp ngữ.

Biện pháp tu từ trong câu sau có tác dụng gì?

b. Cây cối được ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng, nom như những vật sống, đang dang rộng những cánh tay dài ngoằn ngoèo, đan thành một mạng lưới dày xung quanh đoàn người, cố ngăn chặn họ.

(Mác-xim Go-rơ-ki, Trái tim Đan-kô)

Nhấn mạnh nỗi lo sợ của đoàn người.
Thể hiện nỗi lo sợ của tác giả.
Tăng tính xác thực cho diễn đạt.
Làm cho diễn đạt giàu hình ảnh, tăng sức biểu cảm.