Báo cáo học liệu
Mua học liệu
Mua học liệu:
-
Số dư ví của bạn: 0 coin - 0 Xu
-
Nếu mua học liệu này bạn sẽ bị trừ: 2 coin\Xu
Để nhận Coin\Xu, bạn có thể:
Đề thi thử lần thứ nhất cụm trường THPT Hồ Nghinh - Lê Hồng Phong - Nguyễn Hiền - Sào Nam SVIP
Đọc đoạn trích:
GA TÀU TUỔI THƠ
(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những năm tháng tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi. […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà chỉ còn ba anh em chăm nhau.)
Ở ngõ nhà tôi có một cây bạch đàn to, mỗi hôm ra ngóng bố mẹ tôi lại lấy mảnh trai cứa lên thân cây một vạch. Cho đến buổi chiều hôm ấy anh tôi đếm trên thân cây thấy vừa tròn mười lăm vạch. Chiều ấy khi trời đã tối hẳn, anh tôi đã dắt thằng út em vào nhà, tôi vẫn còn đứng nán lại nhìn một lần nữa phía con đường mòn. Tôi bỗng hét lên sung sướng vì đã nhìn thấy bóng dáng thân quen của bố mẹ đang đi về phía chủng tôi. Buổi chiều muộn ấy là một buổi chiều tràn ngập niềm vui, thằng út em sà vào vòng tay, dụi dụi vào ngực mẹ như nó vẫn còn nhớ mùi hương của sữa. Anh cả vừa hát vừa nhảy chân sao đi đằng sau. Bố công kênh tôi trên đôi vai đã gầy sọp đi vì vất vả. Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ảnh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích "Cây khế" còn dang dở 15 ngày trước...
Rồi khi em út tôi bị ung nhọt mọc đầy người, bố mẹ lại một lần nữa gồng gánh niềm tin xuôi tàu về Hà Nội. Nhà chỉ còn hai anh em chăm nhau nhưng vẫn không quên chiều chiều lại ra ngõ ngóng. Mấy đứa trẻ con trong xóm chơi bắn bi với tôi bị thua nên ghét tôi lắm, cứ chiều thấy anh em tôi ra ngỗ là chúng lại xúm vào trêu rất ác: "Đồ mồ côi! Anh em nhà mồ côi bị bố mẹ bỏ rơi. Ê ồ! Ê ồ!". Tôi vừa gào khóc vừa nhặt đất đá ném lũ trẻ. Anh cả cõng tôi trên lưng đi về phía con đường mòn, chúng tôi cử đi từ khi mặt trời bắt đầu xuống núi đến khi tôi mỏi mắt cũng không nhìn rõ hướng đi. Lúc ấy tôi khóc khăn cả cổ còn anh trai thì luôn miệng dỗ dành:
– Em gái ngoan nào, để anh cõng em đi tìm bố mẹ đi tìm em út nhé. Rồi mai anh đi hái quả đùm đũm chín mọng đỏ cho ăn nhé.
Đấy là lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy ga tàu, hai đứa trẻ con cõng nhau đứng lọt thỏm giữa sân ga im ắng, khách xuống tàu đã về hết tự lúc nào. Anh tôi đứng lặng rất lâu, tôi thấy có vài giọt nước ấm rơi xuống đôi bàn tay đang bá vào cổ anh. Tôi biết là anh đang khóc, nhưng sau đó anh lại xốc tôi lên và cũng quay trở lại con đường mòn khi nãy.
Tôi không thể nhớ nổi có biết bao buổi chiều đã đi qua cuộc đời chúng tôi buồn bàng bạc như thế. Bởi em tôi bệnh rất nặng, phải mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh. Trong lúc bố mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi để cứu lấy sinh mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé trong tôi. Từ tình yêu thương đó tôi lớn lên từng ngày một, tôi hiểu ra rằng những chuyến đi của bố mẹ có ý nghĩa lớn lao như thế nào, tôi cũng hiểu rằng anh cả là một người anh thật tuyệt vời. Lúc bố mẹ vắng nhà anh đã đứng vững, đã làm cái "nóc nhà" để che chở vỗ về và cả tha thứ cho bầy em bé nhỏ của mình.
Cho đến mãi sau này tôi cũng không bao giờ quên những buổi chiều anh trai tôi dắt tôi ra ngõ ngóng người thân trở về. Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi. Để sau này khi dòng xoáy cuộc đời có cuốn chúng tôi về đâu đi nữa thì những buổi chiều ngang qua cuộc đời sẽ giúp tôi tìm về nguồn cội để biết yêu thương và được yêu thương thật nhiều trong vòng tay ấm áp của gia đình.
(Theo tác giả Vũ Thị Huyền Trang, Ga tàu tuổi thơ,
báo Tài hoa trẻ, số 750 ngày 15.02.2012)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Chỉ ra dấu hiệu nhận biết ngôi kể trong văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Theo văn bản, mỗi hôm ra ngõ ngóng bố mẹ, nhân vật "tôi" đều có hành động gì?
Câu 3 (1,0 điểm). Nhận xét tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho người thân qua câu: "Trong lúc bố mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi đẻ cứu lấy sinh mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé trong tôi.".
Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu van sau: "Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích "Cây khế" còn dang dở 15 ngày trước…".
Câu 5 (1,0 điểm). Từ suy tư của nhân vật "tôi": "Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng tôi.". Anh/ chị nêu suy nghĩ của bản thân về ý nghĩa những kí ức tuổi thơ.
Hướng dẫn giải:
Câu 1. (0,5 điểm)
Văn bản được kể ở ngôi thứ nhất, thể hiện qua các từ xưng hô như: "tôi", "chúng tôi".
→ Người kể chuyện đồng thời là nhân vật trực tiếp tham gia và chứng kiến câu chuyện.
Câu 2. (0,5 điểm)
Mỗi hôm ra ngõ ngóng bố mẹ, nhân vật "tôi" Lấy mảnh trai cứa lên thân cây bạch đàn một vạch để đánh dấu số ngày chờ đợi.
Câu 3. (1,0 điểm)
Tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho người thân:
– Sự thấu hiểu và biết ơn sâu sắc: Nhân vật "tôi" thấu hiểu nỗi vất vả, nhọc nhằn "gồng gánh" của bố mẹ để giành giật sự sống cho em.
– Sự trân trọng và yêu thương anh trai: "Tôi" nhận ra sự hi sinh thầm lặng của anh cả – người đã phải gác lại sự hồn nhiên của tuổi thơ để "lớn lên trước tuổi", trở thành chỗ dựa vững chắc, che chở và nuôi dưỡng niềm tin cho các em.
=> Kết luận: Câu văn thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức và tình cảm gia đình gắn bó, thiêng liêng của nhân vật.
Câu 4. (1,0 điểm)
– Biện pháp tu từ: Liệt kê ("trải chiếu", "mẹ hát ru", "bố kể chuyện").
– Tác dụng:
+ Tái hiện sinh động khung cảnh sum họp đầm ấm, bình yên của gia đình sau 15 ngày xa cách. Những hình ảnh giản dị như tiếng hát ru, câu chuyện cổ tích gợi lên không gian hạnh phúc viên mãn.
+ Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng cho câu văn, làm nổi bật sự đối lập giữa những ngày chờ đợi lo âu với sự bình yên khi có đầy đủ các thành viên.
+ Thể hiện niềm hạnh phúc vô bờ và tình yêu thương vô điều kiện của các thành viên trong gia đình dành cho nhau.
Câu 5. (1,0 điểm)
Ý nghĩa của những kí ức tuổi thơ:
– Là điểm tựa tinh thần: Những kỉ niệm (dù vui hay buồn, dù đau đớn hay hạnh phúc) đều là hành trang giúp con người vững vàng hơn trước sóng gió cuộc đời.
– Bồi đắp tâm hồn và nhân cách: Kí ức tuổi thơ dạy chúng ta biết yêu thương, biết trân trọng giá trị của gia đình và nguồn cội. Nó giúp chúng ta biết sống vị tha và trách nhiệm hơn.
– Sợi dây kết nối: Kí ức là sợi dây vô hình gắn kết các thành viên trong gia đình, giúp chúng ta luôn có một nơi để tìm về, để được "yêu thương và được yêu thương" giữa dòng đời hối hả.
Câu 1 (2,0 điểm). Từ ngữ liệu phần Đọc hiểu, Anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn "Ga tàu tuổi thơ" của tác giả Vũ Thị Huyền Trang.
Câu 2 (4,0 điểm). Anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ trình bày suy nghĩ về vấn đề: Những thử thách trong cuộc sống tạo ra cơ hội, động lực hay khiến chúng ta bế tắc, bi quan.
Hướng dẫn giải:
Câu 1. (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn (0,25 điểm):
– Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
– HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Phân tích đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn "Ga tàu tuổi thơ" của tác giả Vũ Thị Huyền Trang.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận (1,5 điểm):
Gợi ý:
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng đưa ra một số giải pháp phù hợp, có thể trả lời theo một số gợi ý sau:
– Ngôi kể và điểm nhìn:
+ Sử dụng ngôi kể thứ nhất (nhân vật "tôi").
+ Tác dụng: Tạo sự chân thực, gần gũi; giúp người đọc đi sâu vào thế giới nội tâm, thấu hiểu những rung cảm tinh tế và nỗi đau đáu của một đứa trẻ khi xa bố mẹ.
– Chi tiết nghệ thuật và hình ảnh biểu tượng:
+ Vết cứa trên cây bạch đàn: Cụ thể hoá thời gian chờ đợi, biến nỗi nhớ vô hình thành dấu ấn hữu hình.
+ Hình ảnh "ga tàu" và "con đường mòn": Gợi sự chia xa, mong đợi và cả những nhọc nhằn của gia đình.
+ Hình ảnh người anh làm "nóc nhà": Biểu tượng cho sự che chở, hy sinh và trưởng thành sớm trong nghịch cảnh.
– Ngôn ngữ và giọng điệu:
+ Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi và đậm chất thơ.
+ Giọng điệu bàng bạc nỗi buồn chiều thu nhưng lại vô cùng ấm áp, nhân văn.
– Sự kết hợp các phương thức biểu đạt: Kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự (kể chuyện) với biểu cảm (bộc lộ cảm xúc) và miêu tả (khung cảnh sân ga, chiều thu).
Câu 2. (4,0 điểm)
a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận (0,25 điểm):
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ).
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm):
Những thử thách trong cuộc sống tạo ra cơ hội, động lực hay khiến chúng ta bế tắc, bi quan.
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để triển khai bài viết (2,5 điểm):
Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:
c1. Viết được mở bài, kết bài cho bài văn.
– Mở bài:
+ Dẫn dắt và giới thiệu được vấn đề nghị luận.
+ Xác lập được quan điểm của bản thân: Thử thách là một phép thử của số phận, kết quả phụ thuộc hoàn toàn vào thái độ của chúng ta.
– Kết bài:
+ Khẳng định lại vấn đề: Thử thách vừa là cơ hội, vừa có thể là rào cản.
+ Nhấn mạnh: Điều quan trọng khi đối diện với thử thách là cách mỗi người đối diện và vượt qua nó.
c2. Giải thích được vấn đề nghị luận.
– Thử thách: Là những khó khăn, trở ngại, những biến cố không mong muốn xảy ra trong cuộc sống (bệnh tật, thất bại, nghèo khó,...).
– Cơ hội/ Động lực: Là điều kiện để rèn luyện, bứt phá và khẳng định bản thân.
– Bế tắc/ Bi quan: Là trạng thái tuyệt vọng, muốn bỏ cuộc khi cảm thấy khó khăn quá lớn.
c3. Phân tích tại sao thử thách tạo ra cơ hội và động lực.
– Thử thách buộc con người phải rời khỏi "vùng an toàn", kích hoạt bản năng sinh tồn và tiềm năng ẩn giấu (như người anh trong "Ga tàu tuổi thơ" đã phải lớn trước tuổi để làm "nóc nhà" cho em).
– Mỗi lần vượt qua khó khăn, chúng ta có thêm kinh nghiệm, bản lĩnh và sự tự tin.
– Nghịch cảnh đôi khi là "món quà" được gói trong lớp vỏ xấu xí, giúp ta tìm thấy hướng đi mới đúng đắn hơn.
c4. Phân tích tại sao thử thách dẫn đến bế tắc và bi quan.
– Xảy ra khi con người thiếu bản lĩnh, thiếu niềm tin vào bản thân hoặc thiếu sự hỗ trợ từ cộng đồng.
– Những thất bại dồn dập có thể bào mòn ý chí, khiến con người cảm thấy mình nhỏ bé và bất lực trước số phận.
– Bi quan là liều thuốc độc khiến thử thách vốn đã khó lại càng trở nên không thể vượt qua.
c5. Bình luận mở rộng.
– Thử thách bản thân nó là trung tính. Nó trở thành "bước đệm" hay "vực thẳm" là do thái độ và lăng kính của mỗi người.
– Lấy dẫn chứng: Những tấm gương như Nick Vujicic (vượt qua khiếm khuyết cơ thể) hay các doanh nhân thất bại nhiều lần trước khi thành công.
c6. Bài học nhận thức và hành động.
– Cần nhìn nhận khó khăn như một phần tất yếu của cuộc sống.
– Rèn luyện tư duy tích cực, không ngừng học hỏi để tăng cường "sức đề kháng" cho tâm hồn.