Đề thi thử tốt nghiệp THPT Cụm trường THPT Số 15 SVIP

Hướng dẫn giải:

Câu 1. Theo văn bản, bộ phim “Mưa đỏ” xoay quanh bối cảnh: Thành cổ Quảng Trị năm 1972 với thời điểm khốc liệt nhất 81 ngày đêm “đỏ lửa”.

Câu 2. Dữ liệu được sử dụng trong đoạn văn:

– Dữ liệu sơ cấp: “Ra mắt chính thức từ ngày 22/8/2025”.

– Dữ liệu thứ cấp: “theo cảm nhận của nhiều nhà chuyên môn, bộ phim “Mưa đổ” không chỉ là một bộ phim về chiến tranh, mà còn là một bản anh hùng ca hiện đại”.

Câu 3.

– Yếu tố phi ngôn ngữ: hình ảnh minh họa – Bộ phim “Mưa đỏ” đã tạo nên một cột mốc mới trong điện ảnh Việt Nam. Ảnh: NVCC

– Tác dụng:

+ Giúp minh họa, làm rõ nội dung thông tin của văn bản: vị thế và sức ảnh hưởng của "Mưa đỏ”.

+ Gây ấn tượng mạnh về thị giác, thu hút sự chú ý, giúp người đọc dễ ghi nhớ thông tin.

+ Tăng tính trực quan, sinh động, hấp dẫn cho bài viết.

Câu 4.

– Thái độ của người viết: Bày tỏ sự trân trọng, ngợi ca, tự hào và đánh giá cao bộ phim “Mưa đỏ”.

– Nhận xét: Đó là thái độ thể hiện quan điểm tích cực, sự đánh giá đúng đắn của tác giả dành cho bộ phim “Mưa đỏ” – một cột mốc mới trong điện ảnh Việt Nam, vừa lay động cảm xúc, vừa tạo sức lan tỏa của điện ảnh trong việc khơi dậy tinh thần dân tộc và truyền cảm hứng cho khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Câu 5. Từ nội dung thông tin (...), HS thể hiện suy nghĩ theo những cách khác nhau. Có thể tham khảo:

– Nội dung thông tin: Giá trị của “Mưa đỏ” không nằm ở sự khốc liệt của bom đạn mà ở những “khoảnh khắc lặng" – nơi con người hiện lên với nỗi đau và hi sinh.

– Bày tỏ suy nghĩ: Cần nhìn nhận chiến tranh bằng cái nhìn nhân văn, thấu hiểu những mất mát, hi sinh hơn là chỉ chú ý đến chiến công. Cần biết ơn quá khứ, đồng cảm với những mất mát mà chiến tranh để lại. Từ đó, sống có trách nhiệm, góp phần gìn giữ hòa bình và lan tỏa những giá trị nhân văn trong xã hội.

Hướng dẫn giải:

Câu 1.

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về hình thức, dung lượng.

– Vấn đề nghị luận: trách nhiệm của người trẻ hôm nay trong việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử dân tộc.

– Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp.

– Dung lượng: khoảng 200 chữ.

b. Yêu cầu cụ thể: học sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận. Có thể theo 1 số gợi ý sau:

b1. Hiểu bản chất vấn đề nghị luận: Giá trị lịch sử dân tộc là những truyền thống, tinh thần và thành quả quý báu được hun đúc qua bao thế hệ, kết tinh thành bản sắc và sức mạnh của dân tộc.

b2. Trách nhiệm của người trẻ:

– Nhận thức sâu sắc: việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử là trách nhiệm tất yếu của người trẻ trong mọi thời đại; từ đó chủ động tìm hiểu lịch sử một cách nghiêm túc, tránh thái độ thờ ơ hoặc tiếp nhận thông tin lệch lạc.

– Thái độ trân trọng, biết ơn quá khứ, ý thức giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc; tỉnh táo trước những thông tin sai lệch, góp phần bảo vệ sự thật lịch sử.

– Hành động cụ thể: tham gia các hoạt động, lan tỏa giá trị lịch sử qua mạng xã hội bằng những cách sáng tạo, tích cực.

– Ở tầm sâu hơn, mỗi người cần sống có lí tưởng, khát vọng cống hiến cho đất nước – chính là cách thiết thực nhất để tiếp nối và phát huy truyền thống.

=> “Gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử dân tộc không chỉ là trách nhiệm của mỗi cả nhân mà còn là sứ mệnh của cả cộng đồng để truyền lửa yêu thương và giữ vững hỗn cốt dân tộc.

b3. Sáng tạo:

– Có những ý mới mẻ, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục.

– Có cách diễn đạt trong sáng, chuẩn mực, tinh tế.

Câu 2.

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng sử dụng bằng chứng.

– Vấn đề nghị luận: phân tích, đánh giá hình tượng người mẹ.

– Dung lượng: khoảng 600 chữ.

– Dẫn chứng: đoạn thơ trích “Chiếc đòn gánh tre”.

b. Yêu cầu cụ thể: triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội:

– Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.

– Kết bài: Khẳng định được vấn đề nghị luận.

b2. Hình tượng người mẹ:

* Khái quát hình tượng người mẹ:

– Là hình tượng trung tâm của bài thơ, tác giả không gọi tên cụ thể nhưng hiện lên sống động qua từng hình ảnh, âm thanh và cảm xúc của người con.

– Đó là người mẹ cả đời tần tảo, chăm lo cho gia đình, hi sinh vì con, gắn liền với hình ảnh “Chiếc đòn gánh trẻ”.

* Phân tích, đánh giá đặc điểm của hình tượng:

– Người mẹ hiện lên trong lao động lam lũ, nhọc nhằn:

+ Hình ảnh “đòn gánh trẻ”: vật dụng quen thuộc, gắn bó suốt cuộc đời mẹ, trở thành biểu tượng đầy cảm động của tình mẫu tử thiêng liêng.

+ Điệp từ “gánh” kết hợp liệt kê những hình ảnh: “gánh mạ, gánh rơm, gánh lúa,...gánh khoai, gánh sắn...”; “gánh nắng, gánh mưa, gánh mùa đông buốt giá, gánh mùa hè oi ả...”: tái hiện chân thực chuỗi công việc nặng nhọc, triền miên, gắn với đời sống nông thôn vất vả của mẹ. Là mẹ đang gánh lấy cả những lo toan, cả những mùa khốn khó, gánh lấy phần gian nan để con được nhẹ bước.

+ Âm thanh “kĩu kịt, kĩu kịt”: không đơn thuần là tiếng gánh nặng mà là nhịp điệu đều đặn, chậm rãi như nỗi nhọc nhằn kéo dài của đời mẹ.

=> Người mẹ hiện lên như biểu tượng của sự tảo tần, chịu thương chịu khó: mẹ không chỉ gánh từng vật cụ thể, mẹ gánh cả thiên nhiên, thời tiết, gánh cả khắc nghiệt của thời gian, cuộc đời.

– Người mẹ giàu tình yêu thương, nuôi dưỡng và nâng đỡ cuộc đời con:

+ Không chỉ gánh vật chất mưu sinh, mẹ còn gánh cả tuổi thơ và tương lai của con. Tình yêu thương ấy được thể hiện trong từng hành động, trong từng món quà nhỏ bé, bình dị: “Đôi vai gánh cả cuộc đời/ Lớn lên mẹ cho cây bút/ Sách vở theo suốt doi con”.

+ Sự đối lập giữa “đòn gánh" (lao động nhọc nhằn) và “cây bút, sách vở” (tri thức) làm nổi bật ước mong thầm lặng của mẹ: Mẹ chắt chiu, đổi nhọc nhằn của mình lấy tương lai tươi sáng cho con.

=> Mẹ không chỉ nuôi con bằng vật chất mà còn trao tri thức, mở ra con đường tương lai cho con.

– Người mẹ hi sinh cả cuộc đời vì con:

+ Mẹ già yếu theo thời gian: “vai mẹ cũng mòn”, “lưng đã cong rồi”, “Giờ thì mẹ không gánh nữa” – biểu hiện của sự chai mòn về thể xác nhưng chan chứa tình thương và giàu đức hi sinh.

+ Hình ảnh so sánh đầy ám ảnh: “Cái lưng còng cong như đòn gánh” là minh chứng cho sự bào mòn của thời gian. Cuộc đời mẹ hóa thân vào chiếc đòn gánh, kết tinh cảm xúc yêu thương, biết ơn và xót xa của người con.

=> Tấm lưng cong và đôi vai gầy của mẹ đã nâng hình tượng lên tầm biểu tượng cho sự hi sinh thầm lặng, bền bỉ và vô hạn.

* Đánh giá nghệ thuật:

– Thể thơ tự do, giàu cảm xúc.

– Giọng điệu linh hoạt: tha thiết, chân thành, xen lẫn xót xa và lòng biết ơn.

– Ngôn ngữ mộc mạc; hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi.

– Biện pháp tu từ đặc sắc: Điệp từ, phép liệt kê tạo nhịp đều, nhấn mạnh nỗi vất vả, triền miên.

– Đặc biệt, hình ảnh “đòn gánh tre" mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, kết tinh ý nghĩa nội dung của cả bài thơ.

=> Khắc họa sâu sắc vẻ đẹp thầm lặng và vĩ đại của người mẹ Việt Nam.

b3. Ý nghĩa hình tượng người mẹ:

– Hình tượng người mẹ trong bài thơ hiện lên chân thực, xúc động, trở thành biểu tượng cho tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh bền bỉ, thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam.

– Thông điệp: Nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng, yêu thương, biết ơn như một cách đáp đền những tháng năm lặng lẽ mẹ đã vất vả hi sinh, mẹ đã gánh cả cuộc đời vì con. Từ đó, lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc về tình mẫu từ trong lòng người đọc.

b4. Sáng tạo:

– Thể hiện suy nghĩ sâu sắc, cảm nhận riêng, thuyết phục.

– Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.