Đề thi thử của trường THPT Phan Bội Châu (Lần 2) SVIP

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

MẢNH ĐẤT CỦA NIỀM TIN

                                                 (Lê Quang Trạng)

Lược phần đầu: Cha mẹ đặt anh tên Nguyễn Văn Thông nhưng anh có biết chữ nào để “Văn Thông” với đời đâu. Vợ chồng Hai Thông không có một chữ lận lưng, vậy mà có được mấy đứa con thông minh và ham học. Cơn lũ năm trước đã khiến nhà ông rơi vào cảnh nợ nần. Đứa con gái lớn bỏ học, đi làm thuê đỡ đần bố mẹ. Thằng Thái đỗ trường Y được nhưng đứng trước nguy cơ không được đi học. Hai Thông thương con mà bất lực. Vợ đề nghị bán một phần đất tổ tiên để lại, Hai Thông cương quyết không đồng ý, mặt đỏ bừng giận dữ bỏ đi. Hai Thông qua nhà ông giáo Nhân hàng xóm uống rượu, vừa thương con, vừa giận mình…

Đang nhậu, thầy Nhân chợt hỏi anh:

– Chừng nào cháu Thái đi nhập học vậy anh Hai?

Hai Thông nói trong hơi ngà ngà men rượu:

– Tui kêu nó ở nhà luôn rồi thầy ơi! Tiền đâu mà đi học chứ thầy. Mẹ nó mới kêu tui bán đất, tui làm sao mà bán đất được hả thầy?

Thầy Nhân uống hết ly rượu Hai Thông vừa đưa rồi nói:

– Chỗ anh em mình thân với nhau, em nói cái này anh Hai đừng giận em.

– Thầy là người có học, ắt thầy nói ra là đúng lý đời. Thầy cứ dạy, tui nghe. Tui cảm ơn thầy không hết chứ giận hờn gì.

Thầy Nhân từ tốn nói:

– Dạ! Anh Hai nói thế thì em mới dám nói. Anh Hai thấy quê mình là một vùng nông thôn, quanh năm lam lũ với nghề nông mà có ai giàu nổi đâu. Vì sao anh Hai biết không? Vì mình thiếu kiến thức làm nông đó anh. Em thấy cháu Thái ham học và giờ cháu đã thi đậu rồi còn gì. Anh chị nên cho cháu đi học. Nếu thiếu gì, vợ chồng em giúp được thì tụi em sẽ giúp cho. Để sau này cháu về giúp anh chị và còn giúp quê hương mình nữa chứ. Hổng lẽ anh muốn các cháu phải như anh sao?

Nghe thầy Nhân nói xong, Hai Thông uống vội ly rượu cuối với thầy giáo. Từ giã vợ chồng thầy xong, anh bước về nhà.

Vào nhà, uống ngụm trà rồi tắt đèn, vào mùng ngủ. Đêm đó Hai Thông trằn trọc mãi, lăn qua rồi lăn lại. Mười hai giờ khuya rồi, Hai Thông chui ra khỏi mùng. Nằm trên võng đưa kẽo kẹt, vấn điếu thuốc hút. Biết bao ý nghĩ hiện lên trong đầu anh. Vợ Hai Thông và mấy đứa nhỏ nghe tiếng võng đưa biết là anh thức nhưng chẳng ai dám bước ra hỏi lý do như mọi khi. Về đêm, sương xuống lạnh ngắt, căn nhà vắng tanh, Hai Thông cứ nằm đưa võng vậy cho đến sáng. Khói thuốc vẩn vơ vẽ đường vào từng suy nghĩ của anh…

Đưa tay lên xem đồng hồ, đã ba giờ sáng rồi. Hai Thông lúi cúi qua hông nhà, lấy cái bào, bào mấy tấm ván sột soạt.

Sáng sớm, vợ Hai Thông thức nấu cơm, hai đứa nhỏ thức sớm để theo cha ra đồng, nhưng hôm nay Hai Thông vẫn còn ngủ. Thấy cha thức khuya nên hai đứa nhỏ không dám kêu cha dậy mà tự chúng đi ra ruộng trước. Một sự ngỡ ngàng đập vào mắt chúng. Tấm bảng gỗ nằm trên mảnh ruộng đề chữ “Bán đất” – Mọi chi tiết xin liên hệ Hai Thông, nhà kế Trường B, Mỹ Luông”. Ai đã viết cho Hai Thông tấm bảng cắm ở đây? Chiều hôm đó có người đến hỏi mua đất, Hai Thông bán đứt năm công đất. Tiền bạc xong hết, Hai Thông… mang chai rượu sang nhà ông giáo Nhân nhâm nhi để cảm ơn thầy. Còn Thái, vui mừng lộ rõ trên khuôn mặt rạng ngời đến nỗi Thái quên cả việc cảm ơn cha.

Thái tranh thủ đón xe lên Sài Gòn để kịp vào học, rồi mai đây còn Như, thằng Út cũng được học tới nơi tới chốn. Nhà mình sẽ thoát cảnh nợ nần, Thái sẽ về đây công tác, chăm lo sức khoẻ cho bà con quê mình. Chiều nay Hai Thông rửa chiếc xe máy đầm, lạch cạch đèo con ra Chợ. Anh chợt nhớ mới hồi nào anh hớn hở đưa con đi thi. Học sinh giỏi vậy mà nay nó đã lên Sài Gòn học rồi. Đợi con lên xe, xe chạy một đoạn khá xa anh mới ra về. Về tới nhà, Hai Thông lại vác cuốc ra ruộng như thường lệ nhưng anh không đi nữa vì mảnh đất đó đâu còn của anh nữa. Anh bước ra trước nhà đắp lại mấy gốc xoài để mùa nước nổi sắp về dù lũ có dâng cao thì mấy cây xoài vẫn xanh tươi và sẽ ra hoa kết trái vào mùa tới...

Mỹ Luông, ngày 01.12.2011

(Dòng sông không trôi, Lê Quang Trạng, NXB VHVN, 2016, tr.25 – 30.)

Chú thích: Nhà văn trẻ Lê Quang Trạng sinh năm 1996, quê An Giang, đã được trao nhiều giải thưởng văn chương và có các tác phẩm đã xuất bản: “Áp tai vào đất” (tập thơ), “Dòng sông không trôi” (tập truyện ngắn), “Thủ lĩnh băng vịt đồng” (truyện dài thiếu nhi). Lê Quang Trạng vừa góp mặt vào Giải thưởng Văn học Tuổi 20 lần VII với tập truyện ngắn “Việt sáng của bụi” – đó cũng là cuộc thử sức khám phá và thể hiện những giá trị tầng sâu của văn hóa Óc Eo qua văn chương.

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định ngôi kể của truyện ngắn trên.

Câu 2. Chỉ ra sự kiện cho thấy bước ngoặt trong lựa chọn của Hai Thông khiến hai đứa con “ngỡ ngàng”.

Câu 3. Anh/chị hiểu như thế nào về cụm từ “mảnh đất của niềm tin” trong truyện?

Câu 4. Nhận xét về nhân vật thầy Nhân qua lời khuyên dành cho Hai Thông.

Câu 5. Từ câu chuyện trên, anh/chị có suy nghĩ gì về vai trò của tri thức trong việc thay đổi số phận con người và quê hương? (trình bày khoảng 5 – 7 dòng)

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích ngắn gọn phẩm chất của nhân vật Hai Thông trong truyện ngắn “Mảnh đất của niềm tin” (Lê Quang Trạng).

Câu 2. (4,0 điểm)

Tuổi trẻ vẫn luôn là như thế, biết sẽ đau nhưng vẫn sẽ lao vào, biết sẽ hối hận nhưng vẫn sẽ chấp nhận, biết sẽ không thể quay lại như ban đầu nhưng buộc lòng phải nói ra tất cả những cảm xúc trong lòng. Vì thế người ta mới gọi là “tuổi trẻ”, bởi chính hai chữ “tuổi trẻ” cũng đã đong đầy sự nhiệt huyết rồi.

(Gửi cậu cái ôm vì đã không bỏ cuộc, The Phan Tóc Quăn – Trâm Phan, NXB Hà Nội, 2023, tr.157)

Từ gợi dẫn trên và qua trải nghiệm bản thân, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: “Nhiệt huyết của tuổi trẻ: Sự liều lĩnh hay bản lĩnh?”