Bảo toàn năng lượng và sử dụng năng lượng
1. BẢO TOÀN NĂNG LƯỢNG
➤ Sự truyền năng lượng giữa các vật
Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác.
Hiện tượng năng lượng truyền từ vật này sang vật khác được ứng dụng rộng rãi trong khoa học và đời sống. Chẳng hạn, các thiết bị trao đổi nhiệt như máy sưởi, tủ lạnh hay điều hòa không khí đều vận hành dựa trên nguyên lí này.
➤ Sự chuyển hóa giữa các dạng năng lượng

Vào lúc trời lạnh, ta thường xoa hai bàn tay vào nhau, khi đó, động năng do sự chuyển động của hai bàn tay đã chuyển thành nhiệt để làm ấm bàn tay.
Năng lượng có thể chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác.
Hiện tượng năng lượng có thể chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác được ứng dụng rộng rãi trong đời sống.
Ví dụ:
- Pin mặt trời: chuyển hóa năng lượng ánh sáng thành điện năng.
- Máy phát điện: chuyển hóa cơ năng thành điện năng.
- Bếp điện: chuyển hóa điện năng thành nhiệt năng.
- Micro: chuyển hóa âm thanh (cơ năng) thành điện năng.
- Cối xay gió: chuyển hóa động năng của gió thành cơ năng (quay trục cối).
- Cây xanh quang hợp: chuyển hóa năng lượng ánh sáng thành hóa năng trong chất hữu cơ.
Câu hỏi:
Hoàn thành sơ đồ chỉ ra sự chuyển hóa năng lượng của đèn pin khi được bật sáng. ➜ ➜ . (Kéo thả hoặc click vào để điền) Khi máy sấy tóc hoạt động, điện năng không chuyển hóa thành dạng năng lượng nào dưới đây?
➤ Định luật bảo toàn năng lượng
Định luật bảo toàn năng lượng: Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác.

Một cậu bé đang chơi xích đu. Muốn cho xích đu lên tới độ cao ban đầu, thỉnh thoảng người mẹ phải đẩy vào xích đu. Đó là vì khi cậu bé chơi xích đu, một phần năng lượng đã bị hao hụt do ma sát và chuyển thành nhiệt năng. Do vậy, muốn bù lại năng lượng bị hao hụt đó, thỉnh thoảng người mẹ phải đẩy vào xích đu để cung cấp thêm năng lượng cho xích đu có thể tiếp tục hoạt động.
Câu hỏi:
Nhận định nào sau đây không đúng với định luật bảo toàn năng lượng?
2. NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ TRONG SỬ DỤNG
Trong quá trình sử dụng năng lượng, không phải toàn bộ năng lượng đều chuyển hóa thành năng lượng hữu ích, mà luôn có một phần năng lượng bị thất thoát dưới dạng nhiệt, âm thanh,... gọi là năng lượng hao phí.

⚡Ví dụ: khi đun nước, năng lượng cung cấp cho nước từ nhiệt độ hiện tại tăng lên tới nhiệt độ sôi là năng lượng hữu ích. Năng lượng tỏa ra môi trường xung quanh là năng lượng hao phí.

Câu hỏi:
Đèn sợi đốt, còn gọi là đèn dây tóc là một loại bóng đèn dùng để chiếu sáng khi bị đốt nóng, dây tóc là bộ phận chính để phát ra ánh sáng, thông qua vỏ thủy tinh trong suốt. Trong việc sử dụng bóng đèn dây tóc, năng lượng nào là hữu ích, năng lượng nào là hao phí?
3. TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG
Việc sử dụng nhiều năng lượng hơn mức cần thiết vừa gây ra sự lãng phí năng lượng, vừa tốn nhiều chi phí. Mặt khác, năng lượng không tái tạo đang cạn kiệt dần và khi bị đốt cháy lại gây ô nhiễm môi trường.
Ngoài ra, nguồn năng lượng không tái tạo là nguyên nhân gây ra các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp cho trẻ em và cả người lớn, ảnh hưởng đến sự thay đổi thời tiết ngày càng khắc nghiệt, cháy rừng, hạn hán, lũ lụt và sự nóng lên của Trái Đất.
Vì vậy, tiết kiệm năng lượng giúp:
💰 Giảm chi phí sinh hoạt và sản xuất bằng cách sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.
⛏️ Bảo vệ các nguồn năng lượng không tái tạo như than đá, dầu mỏ và khí đốt – vốn cần hàng triệu năm để hình thành nhưng có thể cạn kiệt nhanh chóng.
🌍 Giảm lượng chất thải và khí gây ô nhiễm môi trường, từ đó góp phần chống biến đổi khí hậu.
Câu hỏi:
Những hành động nào dưới đây là sử dụng nhiều năng lượng hơn mức cần thiết?