Bài 9. Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối (phần 1)
* Chuối thuộc nhóm cây ăn quả nhiệt đới, trồng phổ biến ở các vùng có khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới.
* Quả chuối tươi giàu vitamin A, vitamin B, potassium và đường.
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
- Rễ:
+ Rễ chuối có dạng hình ống, kích thước đầu và cuối rễ gần bằng nhau.
+ Rễ mọc ra từ vách của thân ngầm (còn gọi là phần thân).
+ Phân bố nông trong tầng đất 0,3 – 0,7 m.
=> Cây dễ bị đổ khi ra quả vào mùa mưa bão.
- Thân: Cao trung bình 3 – 4 m, gồm có hai phần:
+ Phần nằm dưới đất:
-
Thân thật (còn gọi là củ chuối hoặc thân ngầm).
-
Có khả năng hình thành chồi mới và rễ mới.
+ Phần nằm trên mặt đất:
-
Được gọi là thân giả.
-
Do các bẹ lá xếp lớp lên nhau theo hình xoắn trôn ốc.
- Lá:
+ Màu xanh đậm.
+ Hình dạng thuôn dài.
+ Lá trưởng thành có:
-
Chiều dài tới 3 m.
-
Chiều rộng tới 0,6 m.
+ Mọc ra từ đỉnh sinh trưởng của chuối.
+ Nằm trong thân khoảng 2 tháng rồi vươn ra ngoài.
+ Tuổi thọ của lá trên cây khoảng 50 – 150 ngày.
- Hoa:
+ Cây chuối có thể ra hoa khi cây đạt 25 – 50 lá.
+ Cụm hoa phát triển từ thân ngầm, khi đậu quả hình thành buồng chuối.
+ Cụm hoa có hoa cái sẽ tạo thành quả.
+ Hoa lưỡng tính và hoa đực sẽ không hình thành quả.
+ Cụm hoa gồm những lá bắc màu đỏ tía xếp lên nhau, với mỗi lá bắc có 8 – 15 hoa xếp thành hai hàng tạo thành nải chuối.
- Quả:
+ Có vỏ màu xanh.
+ Chuyển sang vàng khi chín.
+ Tuỳ thuộc vào các giống:
-
Mỗi buồng chuối có 4 – 15 nải.
-
Mỗi nải có 12 – 30 quả.
+ Khối lượng mỗi quả khoảng 50 – 300 g.
+ Chiều dài quả 10 – 25 cm.
+ Đường kính quả khoảng 2,5 – 4,0 cm.
Phiến lá chuối có thể dài
Thịt quả chuối khi chín có vị
II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH
1. Nhiệt độ
- Nhiệt độ thích hợp: 25°C - 35°C.
=> Chuối sinh trưởng, phát triển tốt.
- Nhiệt độ thuận lợi:
+ Cho thân và lá chuối phát triển là 30°C.
+ Cho quả chín là 20°C.
- Khi nhiệt độ xuống đến 6°C: ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng và phát triển của cây chuối.
2. Ánh sáng
- Cây chuối sinh trưởng và phát triển tốt ở cường độ ánh sáng mạnh.
- Nếu bị che nắng và cường độ ánh sáng mặt trời thấp:
+ Kéo dài thời gian sinh trưởng của cây.
+ Cây đẻ ít chồi hơn.
3. Độ ẩm
- Cây chuối cần lượng nước lớn vì có:
+ Lá lớn.
+ Bộ rễ phân bố hẹp và nông.
- Khu vực có lượng mưa trung bình khoảng 1.000 – 1.600 mm/năm là phù hợp cho việc trồng chuối.
4. Đất
- Đất trồng cây chuối cần:
+ Tơi xốp, thoáng khí.
+ Thoát và giữ nước tốt.
+ Tầng canh tác dày 100 – 120 cm.
- Cây chuối bị ngập úng trong 1 tuần sẽ bị chết.
- Cây chuối có thể trồng được ở vùng đồi núi.
Nhiệt độ thích hợp cho chuối phát triển là
Cây chuối sẽ ngừng sinh trưởng khi nhiệt độ dưới
Điền từ thích hợp vào chỗ trống.
Cây chuối thích hợp với cường độ rộng.
III. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY CHUỐI
1. Lựa chọn thời vụ trồng cây
- Ở miền Nam nước ta, nên trồng chuối vào tháng 5 – 8 (vào mùa mưa) vì không cần phải tưới nước chủ động.
- Ở miền Bắc, nên trồng chuối vào:
+ Tháng 2 – 4 (vụ xuân).
+ Tháng 8 – 10 (vụ thu).
=> Để tận dụng nguồn nước mưa giúp cây hồi xanh và bén rễ.
2. Xác định mật độ trồng cây
- Nhiều trang trại lớn trồng chuối một vụ mỗi năm với mật độ khoảng 2 000 – 2 500 cây/ha.
- Khoảng cách trồng tương ứng với các loại đất là: 2,5 m x 2,0 m hoặc 2,0 m x 2,0 m.
3. Chuẩn bị hố trồng cây
- Ở nơi bằng phẳng, đất để trồng chuối cần được xới tơi và lên luống:
+ Cao 0,3 m.
+ Rộng 2,0 – 2,5 m.
=> Để trồng 1 hàng trên mỗi luống.
- Vùng đồi núi:
+ Cần làm đường đồng mức rộng 2 – 5 m.
+ Trồng 1 – 2 hàng chuối theo đường đồng mức.
- Hố trồng có kích thước chiều dài, chiều rộng và chiều sâu là 40 cm x 40 cm x 40 cm.
- Bón lót:
+ 10 kg phân chuồng hoặc 3 kg hữu cơ.
+ Trộn với:
-
0,5 – 0,8 kg supe lân.
-
0,3 – 0,5 kg vôi bột.
4. Trồng cây
- Sau khi loại bỏ túi bầu nylon ở giống.
- Đặt cây thẳng đứng vào giữa hố.
- Lấp đất kín bầu cây.
- Nén chặt đất xung quanh.
Cần bón lót bao nhiêu kg phân hữu cơ cho một hố trồng chuối?
Mật độ trồng chuối thích hợp là