III. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

5. Bón phân

* Bón phân ở thời kì trước khi thu hoạch quả:

- Loại phân bón và liều lượng bón phụ thuộc vào tuổi của cây.

- Đạm urea, super lân, và phân KCl được hòa vào nước với nồng độ 0,3 – 0,5% và được tưới rộng trên mặt đất trong tán cây.

- Tiến hành bón phân sau mỗi đợt lộc mới, khoảng 4 – 5 lần bón/năm.

* Bón phân ở thời kì thu hoạch quả:

- Lượng phân bón được chia thành 5 lần bón trong 1 năm:

=> Nhằm tăng hiệu quả sử dụng phân bón và tăng chất lượng quả nhãn.

- Phân hữu cơ và super lân bón xung quanh theo hình chiếu của tán cây với;

+ Chiều rộng 20 – 30 cm.

+ Sâu 10 – 15 cm.

- Phân đạm urea và phân KCl được bón theo hai cách:

+ Cách 1:

• Hòa loãng phân bón vào nước với nồng độ 0,3 – 0,5%.

• Tưới rộng trên mặt đất theo hình chiếu tán cây.

+ Cách 2:

• Rắc đều phân rộng trên mặt đất trong tán cây rồi tưới để làm tan phân bón.

6. Tưới nước

- Sau khi trồng, cần duy trì độ ẩm đất ở 70% bằng cách:

+ Tưới nước mỗi lần với lượng 10 – 20 lít/cây cho đến khi cây ra hoa để thu hoạch quả.

+ Tăng lượng nước tưới 30 – 50 lít/cây.

+ Tưới 2 – 3 ngày/lần khi cây ra hoa đến kết thúc thu hoạch.

- Sau mỗi lần bón phân nên tưới nước để làm tan phân bón giúp cây hấp thụ thuận lợi.

7. Phòng trừ sâu, bệnh

- Sâu hại chính trên cây nhãn:

+ Sâu đo.

+ Bọ xít nâu.

+ Rệp.

+ Sâu đục cuống quả.

+ Sâu đục quả.

+ Sâu đục thân.

- Bệnh hại phổ biến trên cây nhãn:

+ Sương mai.

+ Thán thư.

+ Chổi rồng (do nhện lông nhung).

- Các biện pháp phòng trừ:

+ Biện pháp cơ giới:

• Bắt bọ xít nâu.

• Cắt bỏ cành sâu, bệnh nghiêm trọng.

+ Biện pháp canh tác:

• Tăng cường bón phân hữu cơ.

• Chọn cây giống sạch bệnh.

• Tỉa cành, tạo tán.

+ Biện pháp sinh học: Sử dụng:

• Chế phẩm vi sinh phòng trừ bệnh có chứa Bacillus spp., Streptomyces spp., và Trichoderma spp.

• Chế phẩm chứa nấm xanh, nấm trắng phòng trừ sâu hại.

+ Biện pháp hóa học:

• Sử dụng thuốc có thành phần thiamethoxam, acetamiprid để diệt sâu đục, rệp.

• Dùng thuốc gốc đồng, thuốc gốc metalaxyl, hexaconazole, propiconazole để chữa bệnh thán thư.

8. Tỉa cành và tạo tán

- Khi cây con đạt đến độ cao 60 – 70 cm, tiến hành cắt ngọn.

- Khi cây ra mầm mới:

+ Tỉa bớt cành.

+ Chỉ giữ lại 3 – 4 cành khỏe phân bố đều về các hướng để tạo cành cấp 1.

- Khi cành cấp 1 dài 30 – 35 cm:

+ Tiến hành bấm ngọn để tạo cành cấp 2.

+ Tiếp tục quy trình này đến hết năm thứ hai hoặc thứ ba.

- Với những cây nhãn ra hoa sau khi trồng 1 – 2 năm:

+ Ngắt bỏ hoa.

=> Để cây tập trung phát triển thân, tán.

- Sau khi thu hoạch quả:

+ Cắt tỉa toàn bộ:

• Cành tăm.

• Cành bị sâu bệnh.

• Cành trong tán.

• Cành vượt.

• Cành sát mặt đất.

=> Để cây thông thoáng.

9. Điều khiển ra hoa, đậu quả

* Kĩ thuật hạn chế lộc đông:

- Cần áp dụng các biện pháp hạn chế lộc đông để cây tập trung dinh dưỡng nuôi lộc thu và phân hóa mầm hoa.

- Có 2 cách hạn chế lộc đông:

+ Kĩ thuật hạn chế lộc đông bằng hóa chất:

• Vào cuối tháng 11 hoặc tháng 12 hằng năm, khi lộc đông của một số cây mọc dài 5 – 10 cm, tiến hành phun 1 lần dung dịch Ethrel 400 ppm.
• Sau khi phun 10 – 15 ngày thì lộc khô và rụng đi.

+ Kĩ thuật hạn chế lộc đông bằng khoanh vỏ:

• Tiến hành khoanh vỏ vào tháng 12.
• Khi lộc đã thành thục, chọn những cây sinh trưởng khỏe, dùng dao sắc hoặc dụng cụ chuyên dụng khoanh hết lớp vỏ của cành cấp 1 hoặc cấp 2 với chiều rộng vết khoanh 0,4 – 0,5 cm.

* Kĩ thuật tỉa quả:

- Tỉa bớt quả để quả to, nhiều cùi. Một chùm nhãn chỉ nên để tối đa 30 quả.

- Khi quả có đường kính 0,5 cm, tiến hành tỉa bỏ những quả bị sâu bệnh, quả dị hình.