Bài 5. Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây xoài (Phần 1)
- Cây xoài có nguồn gốc từ vùng Đông Bắc của Ấn Độ.
- Xoài được trồng ở hầu hết các vùng có khí hậu nhiệt đới.
- Quả xoài tươi giàu vitamin A, vitamin C và đường.
I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
a. Bộ rễ
- Rễ xoài rất phát triển, mọc sâu (6 - 8 m) và lan rộng.
- Nhiều rễ nhánh phát triển và tập trung ở tầng đất 0 - 50 cm.
=> Có khả năng hút nước và chất dinh dưỡng mạnh phục vụ cho sinh trưởng và phát triển.
b. Thân, cành
- Cây xoài là cây thân gỗ lớn, cao từ 5 - 10m.
- Một năm cây có thể ra 3 - 4 đợt lộc.
c. Lá
- Xoài thuộc nhóm cây xanh quanh năm, tán cây có hình bầu dục hoặc bán cầu.
- Lá xoài có lá đơn và sắp xếp theo hình xoắn ốc.
- Hình dạng lá thay đổi tùy thuộc vào giống, có thể là hình mũi mác, thuôn dài hoặc hình trứng.
- Lá non: Mới ra có màu đỏ, chuyển dần sang màu xanh sáng và màu xanh đậm khi lá trưởng thành.
d. Hoa
- Hoa xoài nhỏ, màu vàng, mọc thành chùm ở đầu cành.
- Chùm hoa dài 20 - 30 cm, chứa 200 - 400 hoa/chùm.
- Có 3 loại hoa:
+ Hoa đực.
+ Hoa cái
+ Hoa lưỡng tính:
- Hoa chủ yếu được thụ phấn nhờ côn trùng và gió.
e. Quả
- Quả xoài chín thường có màu vàng hoặc tím vàng.
+ Thịt quả vàng, ngọt, mềm, ít xơ, có mùi thơm hấp dẫn.
+ Hạt xoài thuộc loại hạt lớn, vỏ hạt có lớp lông xơ dày, bên trong là nhân hạt.
+ Một số giống xoài có hạt lép, làm tăng tỉ lệ phần ăn được.
- Khối lượng quả từ 100 – 1500 g tùy giống.
II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH
1. Nhiệt độ
- Cây xoài thích hợp trồng ở vùng có:
+ Nhiệt độ trung bình khoảng 24 – 26°C.
+ Nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất không dưới 15°C.
2. Ánh sáng
- Cây xoài ưa ánh sáng mạnh.
- Cây có năng suất quả cao ở vùng có bức xạ mặt trời lớn.
- Nếu bị che nắng hoặc trồng quá dày:
+ Cành cây sẽ yếu.
+ Cây ra hoa ít.
+ Đậu quả kém.
3. Độ ẩm
- Cây xoài thích hợp với lượng mưa trung bình khoảng 500 - 1 500 mm/năm.
- Các vùng có lượng mưa cao hơn, cây xoài thường bị sâu, bệnh và ít hoa.
- Nơi có lượng mưa thấp dưới 40 mm/tháng không phù hợp cho sản xuất xoài thương mại.
- Độ ẩm đất:
+ 50 – 60% thuận lợi cho cây phân hóa mầm hoa.
+ 70 – 80% thuận lợi cho ra hoa và quả phát triển.
- Ở các tỉnh miền Nam nước ta:
+ Xoài ra hoa và quả phát triển vào mùa khô từ tháng 12 đến tháng 5.
=> Sản lượng và chất lượng xoài cao hơn miền Bắc.
- Ở miền Bắc:
+ Xoài ra hoa vào mùa xuân có mưa phùn kết hợp gió mùa Đông Bắc lạnh.
=> Tỉ lệ đậu quả thấp.
4. Đất
- Cây xoài có khả năng thích nghi với nhiều loại đất.
- Thích hợp nhất là đất phù sa hoặc đất thịt pha cát.
- Đất trồng xoài có:
+ Độ pH khoảng 5,5 – 7,0.
+ Hàm lượng chất hữu cơ 2 – 3%.
+ Khả năng thoát nước tốt.
+ Đất ít sét, không có tầng đá.
+ Mạch nước ngầm ở độ sâu 1,0 – 2,5 m.
Xoài là giống cây thuộc miền nhiệt nào sau đây?
Đất trồng xoài cần có độ pH từ
Phương án nào dưới đây miêu tả đúng đặc điểm của hoa xoài?
Nhiệt độ thích hợp cho xoài sinh trưởng, phát triển là
III. QUY TRÌNH KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XOÀI
* Xoài thường được nhân giống bằng phương pháp ghép cành.
1. Lựa chọn thời vụ trồng cây
- Thời vụ trồng thích hợp là:
+ Miền Bắc:
-
Vụ xuân (từ tháng 2 đến tháng 3).
-
Vụ thu (từ tháng 8 đến tháng 9).
+ Miền Nam: Đầu mùa mưa (tháng 4 – 5).
2. Xác định mật độ trồng cây
- Cây xoài được tạo tán thấp và trồng với khoảng cách dày:
+ Khoảng 5 m × 4 m hoặc 5 m × 5 m.
+ Mật độ 400 – 500 cây/ha.
- Nếu trồng theo cách truyền thống:
+ Khoảng cách trồng là 8 m × 8 m.
+ Mật độ 150 cây/ha.
=> Giúp giảm chi phí cây giống và tạo vườn thông thoáng hơn.
3. Chuẩn bị hố trồng cây
- Đào hố trồng với kích thước:
+ Chiều dài × chiều rộng là 60 cm × 60 cm.
+ Sâu khoảng 40 – 50 cm.
- Mỗi hố bón lót:
+ 2 kg phân hữu cơ hoặc tro trấu.
+ 0,2 kg phân lân hoặc phân super lân.
+ 0,1 kg phân NPK 13 - 13 - 13.
4. Trồng cây
- Sau khi loại bỏ túi bầu nylon ở cây xoài giống, dùng dầm đào đất giữa hố và đặt cây thẳng.
- Lấp kín bầu cây và nén chặt đất xung quanh.
- Ở nơi gió mạnh, cần cắm cọc và buộc cây chắc chắn vào cọc.
Thời vụ trồng xoài thích hợp là
Hố trồng xoài có độ sâu khoảng
Khi trồng xoài cần chú ý