I. VẬT LIỆU, DỤNG CỤ VÀ THỜI VỤ CHIẾT CÀNH

1. Vật liệu và dụng cụ

- Cây mẹ: 

+ Cây có sẵn ở địa phương.

+ Cây ăn quả trưởng thành (nhãn, xoài, chanh, ổi,...).

- Giá thể: 

+ Hỗn hợp: Đất vườn + rơm/rạ/bèo khô băm nhỏ hoặc xơ dừa, lá mục.

+ Tỉ lệ thể tích 2:1.

+ Độ ẩm 80 - 90%.

- Chất kích rễ.

- Dụng cụ: 

+ Dao, găng tay, xô, kéo cắt cành.

+ Tấm nylon sinh học (30 cm x 20 cm), dây buộc mềm (15 - 20 cm).

2. Thời vụ chiết cành

- Miền Nam: Quanh năm.

- Miền Bắc: Không chiết cành vào mùa đông.

II. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

* Bước 1. Chọn cành chiết:

- Cành đã trưởng thành (lá xanh đậm).

- Đường kính 1 - 2 cm. 

- Cành không có hoa, quả, hay lộc non.

- Cắt bỏ bớt lá và cành không cần thiết để dễ thao tác.

* Bước 2. Khoanh vỏ:

- Cắt 2 vết hình vòng tròn trên vỏ cành, cách nhau 3 - 5 cm.

- Dùng mũi dao:

+ Bóc sạch lớp vỏ giữa hai vết cắt. 

+ Cạo kĩ lớp vỏ trắng sát phần gỗ bên trong.

- Nếu có điều kiện: 

+ Để vết khoanh khô tự nhiên trong 2 - 3 ngày trước khi bó bầu.

* Bước 3. Xử lí cành chiết:

- Bôi chất kích thích mọc rễ vào vùng vỏ đã cạo sạch, hướng về phía ngọn cành (nơi rễ sẽ hình thành).

* Bước 4. Bó cành chiết:

- Vo tròn khối giá thể, đường kính gấp khoảng 10 lần đừng kính cành.

- Chia đôi, đặt úp ôm trọn vết khoanh vỏ đã xử lí.

- Dùng tấm nylon bọc kín bầu, buộc chặt hai đầu để giữ ẩm và bảo vệ.

* Bước 5. Cắt cành chiết: 

- Khoảng 45 - 60 ngày sau, khi rễ chuyển màu trắng sang vàng nâu: 

+ Cắt đứt cành chiết ngay dưới bầu.

+ Gỡ bỏ nylon, xử lí đúng nơi. 

+ Tỉa bớt cành lá, trồng vào bầu mới.

+ Đặt cây con trong nhà ươm hoặc nơi râm mát khoảng 30 ngày để thích nghi.

* Chú ý khi chăm sóc:

- Duy trì độ ẩm giá thể 70 - 80% (tưới nước đều).

- Khi cây ra lá mới, lá xanh đậm, có thể trồng ra đất lớn để đạt tỉ lệ sống cao.

III. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

1. Sản phẩm

- Cành chiết:

+ Đạt đường kính 1 - 2 cm.

+ Lá xanh đậm, không có hoa, quả hoặc chồi non.

- Phần vỏ bị khoanh phải được giá thể bao bọc hoàn toàn.

- Bầu giá thể:

+ Được quấn nylon kín và chắc chắn.

+ Có đường kính lớn gấp khoảng 10 lần đường kính của cành.

- Cành chiết: ra rễ sau 45 - 60 ngày, rễ màu nâu vàng.

2. An toàn lao động

- Khi thực hiện chiết cành, cần đảm bảo:

+ Nghiêm túc tuân thủ các quy tắc an toàn lao động.

+ Tập trung cao độ trong quá trình thao tác.

+ Chỉ sử dụng dao, kéo và các dụng cụ sắc bén đúng mục đích.

3. Bảo vệ môi trường

- Các vật liệu như nylon có thể gây hại môi trường nếu không được xử lí đúng cách:

+ Dây và tấm nylon không được vứt bỏ bừa bãi.

+ Thu gom toàn bộ dây/tấm nylon đã sử dụng hoặc còn thừa về nơi quy định để xử lí.

+ Khu vực thực hiện nhân giống phải luôn sạch sẽ và gọn gàng.

IV. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ

Học sinh đánh giá kết quả thực hành theo các tiêu chí:

- Thực hiện quy trình.

- Sản phẩm.

- Đảm bảo an toàn lao động.

- Đảm bảo vệ sinh môi trường.