Bài 3. Thực hành nhân giống cây ăn quả bằng phương pháp giâm cành
I. VẬT LIỆU, DỤNG CỤ VÀ THỜI VỤ GIÂM CÀNH
1. Vật liệu và dụng cụ
- Cây mẹ:
+ Cây ăn quả trưởng thành.
+ Có sẵn ở địa phương.
- Giá thể:
+ Luống giâm từ cát: Cao 30 cm, rộng 60 - 80 cm.
+ Bầu giâm:
- Kích thước dài x rộng: 20 x 15 cm.
- Giá thể: đất + xơ dừa (80:20) hoặc 100% xơ dừa.
- Thuốc: Trừ nấm (benomyl,...).
- Chất kích rễ.
- Dụng cụ: Kéo, dao, găng tay, xẻng.
2. Thời vụ giâm cành
- Miền Nam: Quanh năm.
- Miền Bắc: Không giâm cành vào mùa đông.
II. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
* Bước 1. Chọn cành giâm:
- Chọn cành trưởng thành:
+ Lá màu xanh đậm.
+ Không có chồi non, nụ, hoa, quả.
- Chọn cành ở ngoài tán, không bị sâu bệnh.
* Bước 2. Cắt đoạn cành giâm:
- Cây thân gỗ (chanh, quất,...):
+ Đường kính < 2 cm.
+ Dài 10 - 20 cm, có ít nhất 2 mầm ngủ.
+ Cắt vát 1 bên gốc cành (góc 30 - 45°).
- Cây thân mềm (thanh long,...):
+ Dài 30 - 50 cm.
+ Cắt gốc cành giâm sâu 3 - 5 cm vào lõi gỗ, bỏ vỏ xanh mềm.
- Cây chuối, dứa:
+ Cắt thân (phần củ/gốc) thành đoạn 3 - 5 cm (có mầm ngủ).
* Bước 3. Xử lí cành giâm:
- Nhúng gốc cành vào thuốc trừ nấm để diệt khuẩn.
- Có thể nhúng thêm vào chất kích rễ (giúp nhanh ra rễ).
- Với cây thân mềm (thanh long):
+ Để khô vết cắt ở nơi khô thoáng, có bóng mát.
+ Che mưa trong 3 - 5 ngày.
* Bước 4. Cắm cành giâm:
- Cắm sâu 1/3 chiều dài cành.
- Cây thân mềm (thanh long): Cắm cách nhau 10 - 15 cm trong giá thể cát.
- Cây thân gỗ: Cắm sát nhau hoặc mỗi cành một bầu.
* Bước 5. Chăm sóc cành giâm:
- Giữ độ ẩm giá thể 70 - 80% (phun nước 1 - 3 ngày/lần).
- Sau 20 - 25 ngày:
+ Cành giâm ra rễ:
- Đem trồng vào bầu.
- Chăm sóc đến khi đạt chuẩn để trồng ra vườn sản xuất (cành khỏe mạnh, không thối hỏng).
III. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
1. Sản phẩm
- Cành cắm phải chắc chắn và có khoảng cách hợp lí.
- Giá thể (đất trồng) phải luôn đủ ẩm.
- Cành giâm phải ra rễ, không bị thối hỏng hoặc đã phát triển thành cành mới khỏe mạnh.
2. An toàn lao động
Khi thực hiện giâm cành, cần chú ý:
- Tuân thủ các quy tắc an toàn.
- Làm việc tập trung, cẩn thận.
- Dùng dao, kéo và các dụng cụ sắc nhọn đúng mục đích.
3. Bảo vệ môi trường
Thuốc, chất kích thích có thể hại môi trường, nên cần:
- Dùng đúng lượng thuốc trừ nấm theo hướng dẫn.
- Thu gom lượng thuốc thừa về nơi quy định.
- Khu vực thực hiện giâm cành phải sạch sẽ, gọn gàng.
IV. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
Học sinh đánh giá kết quả thực hành theo các tiêu chí:
- Thực hiện quy trình.
- Sản phẩm.
- Đảm bảo an toàn lao động.
- Đảm bảo vệ sinh môi trường.