Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, truyện “Thạch Sanh” là một tác phẩm quen thuộc và giàu ý nghĩa. Nhân vật Thạch Sanh để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc bởi những phẩm chất tốt đẹp, tiêu biểu cho ước mơ về con người lí tưởng của nhân dân lao động xưa. Trước hết, Thạch Sanh là người có hoàn cảnh xuất thân nghèo khổ nhưng lương thiện. Chàng mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống một mình dưới gốc đa, hằng ngày kiếm sống bằng nghề đốn củi. Cuộc sống vất vả ấy không khiến Thạch Sanh trở nên ích kỉ hay oán trách số phận, trái lại còn rèn cho chàng đức tính chịu thương chịu khó, thật thà và nhân hậu. Không chỉ hiền lành, Thạch Sanh còn là người dũng cảm và tài giỏi. Chàng đã một mình tiêu diệt chằn tinh hung ác, cứu dân lành khỏi tai họa. Sau đó, chàng còn giết đại bàng, cứu công chúa và thái tử. Những chiến công ấy thể hiện sức mạnh phi thường, lòng gan dạ và tinh thần sẵn sàng bảo vệ người khác của Thạch Sanh. Một phẩm chất nổi bật khác của Thạch Sanh là lòng nhân nghĩa và khoan dung. Dù nhiều lần bị Lý Thông lừa gạt, cướp công, thậm chí hãm hại, Thạch Sanh vẫn không oán thù hay trả thù mù quáng. Khi có cơ hội trừng phạt kẻ xấu, chàng vẫn lựa chọn tha thứ, thể hiện tấm lòng bao dung và nhân hậu. Cuối cùng, Thạch Sanh còn là biểu tượng cho công lí và hạnh phúc. Người lương thiện như chàng cuối cùng được minh oan, được cưới công chúa và lên ngôi vua, còn kẻ gian ác như mẹ con Lý Thông thì bị trừng phạt thích đáng. Điều đó cho thấy ước mơ muôn đời của nhân dân: ở hiền gặp lành, ác giả ác báo. Qua nhân vật Thạch Sanh, truyện cổ tích đã ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam như lòng nhân ái, dũng cảm, vị tha và khát vọng công bằng. Thạch Sanh không chỉ là nhân vật em yêu thích mà còn là tấm gương để mỗi người noi theo trong cuộc sống.

Trong kho tàng truyện ngụ ngôn dân gian Việt Nam, truyện “Đẽo cày giữa đường” để lại ấn tượng sâu sắc bởi cách xây dựng nhân vật người thợ mộc mang ý nghĩa phê phán rõ rệt. Qua hình ảnh nhân vật này, tác giả dân gian đã gửi gắm một bài học sâu sắc về cách suy nghĩ và hành động trong cuộc sống. Người thợ mộc trong truyện là một người có ý thức làm ăn. Anh ta dốc hết vốn liếng trong nhà để mua gỗ, quyết tâm đẽo cày bán kiếm sống. Điều đó cho thấy anh là người chăm chỉ lao động, mong muốn làm ăn chân chính chứ không lười biếng hay ỷ lại. Việc đặt cửa hàng ngay bên vệ đường cũng thể hiện mong muốn buôn bán thuận lợi, nhanh chóng có thu nhập. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của người thợ mộc lại là thiếu lập trường và không có chính kiến. Khi có người qua đường góp ý đẽo cày to, cao thì anh liền cho là đúng và làm theo. Đến khi người khác lại bảo đẽo nhỏ, thấp thì anh cũng vội vàng nghe theo mà không hề suy nghĩ. Anh không phân biệt đúng – sai, không tự mình cân nhắc xem ý kiến nào phù hợp với thực tế sử dụng chiếc cày. Chính vì thói quen nghe ai nói cũng tin, ai góp ý cũng làm theo, người thợ mộc liên tục thay đổi cách đẽo cày. Kết quả là gỗ thì hỏng, cày thì không dùng được, công sức và tiền bạc đều bị lãng phí. Từ một người có ý định làm ăn tốt, anh trở thành ví dụ điển hình cho sự thất bại do thiếu suy nghĩ độc lập. Qua nhân vật người thợ mộc, truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường” phê phán thói ba phải, dễ bị tác động bởi ý kiến bên ngoài. Đồng thời, truyện cũng nhắn nhủ mỗi người cần biết lắng nghe ý kiến của người khác một cách chọn lọc, phải có chính kiến và suy nghĩ kĩ trước khi hành động. Chỉ như vậy, con người mới có thể làm việc hiệu quả và đạt được thành công trong cuộc sống.