Hoạt động 1: Tên các loại hình nghệ thuật dân gian tương ứng

  • Hàng trên (từ trái qua phải):
    1. Múa rối nước
    2. Nghệ thuật Tuồng (Hát bội)
    3. Đờn ca tài tử Nam Bộ
  • Hàng dưới (từ trái qua phải): 4. Hát Ca trù 5. Dân ca Quan họ Bắc Ninh 6. Nghệ thuật Chèo (hoặc Hát Xoan)

Hoạt động 2:

Tên chủ đề: Vẻ đẹp độc đáo của nghệ thuật Múa rối nước và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Bài làm

Giữa dòng chảy cuộn xiết của thời gian và nhịp sống số hóa hiện đại, khi con người dễ bị cuốn vào những giá trị ngoại nhập hào nhoáng, những giá trị cội nguồn như một điểm tựa neo giữ căn cước tinh thần dân tộc. Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, nghệ thuật Múa rối nước luôn mang một sức hút lạ kỳ, hiện diện như viên ngọc quý kết tinh từ bùn đất, mặt nước và tâm hồn của nền văn minh lúa nước sông Hồng nghìn năm tuổi.

Không gian của rối nước không khởi phát từ những thánh đường nghệ thuật lộng lẫy, mà bắt đầu từ chính chiếc ao làng bình dị, nơi gắn liền với gốc đa, bến nước, sân đình. Từng thớ gỗ sung mộc mạc qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân đã hóa thân thành những nhân vật sống động. Ẩn sau tấm mành tre của thủy đình rêu phong, những người nghệ sĩ ngâm mình dưới nước, truyền sinh khí vào từng sợi dây, sào cọc để điều khiển con rối nhảy múa trên mặt gương sóng sánh.

Điều làm tôi choáng ngợp và ấn tượng sâu sắc nhất ở múa rối nước chính là nghệ thuật thị giác kết hợp cùng triết lý lạc quan thuần hậu của người Việt cổ. Mặt nước không chỉ là phông nền sân khấu tĩnh tại, mà là một thực thể sống: khi gợn sóng êm đềm nâng bước các cô tiên múa lượn, khi cuộn trào bọt nước cùng khói pháo huyền ảo trong cảnh tứ linh tranh hùng. Nổi bật nhất trên sân khấu thủy đình là chú Tễu – linh hồn của rối nước. Nụ cười hóm hỉnh, vóc dáng đẫy đà và vẻ phong trần của chú Tễu đại diện cho tiếng cười trào lộng, xua tan đi bao nhọc nhằn của cuộc đời lam lũ, khẳng định niềm tin mãnh liệt vào sự hướng thiện và lẽ công bằng.

Mỗi tích trò múa rối nước từ cày cấy, bắt cá, chăn vịt cho đến những điển tích lịch sử hào hùng như Lê Lợi trả gươm báu đều không chỉ đơn thuần là trò diễn giải trí, mà là một “bảo tàng sống” lưu giữ phong tục, ký ức cộng đồng. Trải nghiệm nghệ thuật rối nước là một lần được đắm mình vào mạch nguồn văn hóa truyền thống, thấu hiểu sâu sắc rằng giữ gìn nghệ thuật dân gian chính là giữ lấy "căn cước", hồn cốt ngàn xưa giữa lòng nhịp thở hôm nay.